ANGUTTARA NIKAYA TĂNG CHI BỘ KINH

 

CHNH KINH PALI

CH GIẢI PALI

BẢN DỊCH VIỆT

Aṅguttaranikāyo

Aṅguttaranikāye

Tăng Chi Bộ

Sattakanipātapāḷi

Sattakanipāta -aṭṭhakathā

Chương VII Bảy Php

2. Anusayavaggo

2. Anusayavaggo

II. Phẩm Ty Min

1. Paṭhamaanusayasuttaṃ

11. Sattime , bhikkhave, anusayā. Katame satta? Kāmarāgānusayo, paṭighānusayo , diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo , avijjānusayo. Ime kho, bhikkhave, satta anusayāti. Paṭhamaṃ.

 

 

(I) (11) Ty Min(1)

1. - Ny cc Tỷ-kheo, c bảy ty min. Thế no l bảy?

2. Dục tham ty min, sn ty min, kiến ty min, nghi ty min, mạn ty min, hữu tham ty min, v minh ty min. Ny cc Tỷ-kheo, c bảy ty min ny.

2. Dutiyaanusayasuttaṃ

12. Sattannaṃ, bhikkhave, anusayānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Katamesaṃ sattannaṃ? Kāmarāgānusayassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati, paṭighānusayassape diṭṭhānusayassa vicikicchānusayassa mānānusayassa bhavarāgānusayassa avijjānusayassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Imesaṃ kho, bhikkhave, sattannaṃ anusayānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati.

Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhuno kāmarāgānusayo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Paṭighānusayope diṭṭhānusayo vicikicchānusayo mānānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti. Dutiyaṃ.

 

(II) (12) Ty Min (2)

1. - Ny cc Tỷ-kheo, do đoạn tận, do cắt đứt bảy ty min, Phạm hạnh được sống. Thế no l bảy?

2. Do đoạn tận, do cắt đứt dục tham ty min, Phạm hạnh được sống... sn ty min... kiến ty min.. nghi ty min... mạn ty min... hữu tham ty min... do đoạn tận, do cắt đứt v minh ty min, Phạm hạnh được sống.

3. Ny cc Tỷ-kheo, do đoạn tận, cắt đứt bảy ty min ny, Phạm hạnh được sống. Ny cc Tỷ-kheo, khi no Tỷ-kheo no đoạn tận dục tham ty min... v minh ty min, cắt đứt tận gốc rễ, lm cho như thn cy sla, lm cho khng thể ti sanh, lm cho khng thể sanh khởi trong tương lai, ny cc Tỷ-kheo, đy gọi l Tỷ-kheo đ chặt đứt kht i, đ giải tỏa ty min, với chơn chnh hiện qun kiu mạn, đ đoạn tận khổ đau.

 

 

3. Kulasuttaṃ

13. Sattahi , bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ, upagantvā vā nālaṃ upanisīdituṃ. Katamehi sattahi? Na manāpena paccuṭṭhenti, na manāpena abhivādenti, na manāpena āsanaṃ denti, santamassa pariguhanti, bahukampi thokaṃ denti, paṇītampi lūkhaṃ denti, asakkaccaṃ denti no sakkaccaṃ. Imehi kho, bhikkhave, sattahi aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ, upagantvā vā nālaṃ upanisīdituṃ.

Sattahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ upanisīdituṃ. Katamehi sattahi? Manāpena paccuṭṭhenti, manāpena abhivādenti, manāpena āsanaṃ denti, santamassa na pariguhanti, bahukampi bahukaṃ denti, paṇītampi paṇītaṃ denti, sakkaccaṃ denti no asakkaccaṃ. Imehi kho, bhikkhave, sattahi aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ upanisīditunti. Tatiyaṃ.

 

3. Kulasuttavaṇṇanā

13. Dutiyassa tatiye nālanti na yuttaṃ nānucchavikaṃ. Na manāpenāti na manamhi appanakena ākārena nisinnāsanato paccuṭṭhenti, anādarameva dassenti. Santamassa pariguhantīti vijjamānampi deyyadhammaṃ etassa niguhanti paṭicchādenti. Asakkaccaṃ denti no sakkaccanti lūkhaṃ vā hotu paṇītaṃ vā, asahatthā acittīkārena denti, no cittīkārena.

 

 

(III) (13) Gia nh

1. - Ny cc Tỷ-kheo, gia đnh no thnh tựu bảy chi phần; nếu chưa đến thăm, thời khng xứng đng để đi đến, nếu đ đến thăm, thời khng xứng đng để ngồi xuống. Thế no l bảy?

2. Khng vui vẻ đứng dậy, khng vui vẻ cho đn, khng vui vẻ mời ngồi; c chỗ ngồi đem giấu đi; từ nhiều họ cho t, từ đồ th thắng, họ cho đồ th xấu; họ cho khng c knh trọng, khng c knh lễ.

Ny cc Tỷ-kheo, gia đnh no thnh tựu bảy chi phần ny; nếu chưa đến, thời khng xứng đng để đến; nếu đ đến, thời khng xứng đng để ngồi xuống.

 

4. Puggalasuttaṃ

14. Sattime , bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā ajalikaraṇīyā anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa. Katame satta? Ubhatobhāgavimutto, paāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto [diṭṭhappatto (ka.)], saddhāvimutto, dhammānusārī, saddhānusārī. Ime kho, bhikkhave, satta puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā ajalikaraṇīyā anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti. Catutthaṃ.

 

4. Puggalasuttavaṇṇanā

14. Catutthe ubhatobhāgavimuttoti dvīhi bhāgehi vimutto, arūpasamāpattiyā rūpakāyato vimutto, maggena nāmakāyato. So catunnaṃ arūpasamāpattīnaṃ ekekato vuṭṭhāya saṅkhāre sammasitvā arahattaṃ pattānaṃ catunnaṃ, nirodhā vuṭṭhāya arahattaṃ pattaanāgāmino ca vasena pacavidho hoti. Pāḷi panettha katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto? Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā hontīti (pu. pa. 208) evaṃ aṭṭhavimokkhalābhino vasena āgatā.

Paāya vimuttoti paāvimutto. So sukkhavipassako, catūhi jhānehi vuṭṭhāya arahattaṃ pattā cattāro cāti imesaṃ vasena pacavidho hoti. Pāḷi panettha aṭṭhavimokkhapaṭikkhepavaseneva āgatā. Yathāha na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo paāvimuttoti.

Phuṭṭhantaṃ sacchikatoti kāyasakkhī. So jhānaphassaṃ paṭhamaṃ phusati, pacchā nirodhaṃ nibbānaṃ sacchikaroti. So sotāpattiphalaṭṭhaṃ ādiṃ katvā yāva arahattamaggaṭṭhā chabbidho hoti. Tenāha idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo kāyasakkhīti (pu. pa. 208).

Diṭṭhantaṃ pattoti diṭṭhippatto. Tatridaṃ saṅkhepalakkhaṇaṃ dukkhā saṅkhārā, sukho nirodhoti ātaṃ hoti diṭṭhaṃ viditaṃ sacchikataṃ phusitaṃ paāyāti diṭṭhippatto. Vitthārato pana sopi kāyasakkhī viya chabbidho hoti. Tenevāha idhekacco puggalo idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānātipe ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paāya vodiṭṭhā honti vocaritā paāyape ayaṃ vuccati puggalo diṭṭhippattoti.

Saddhāya vimuttoti saddhāvimutto. Sopi vuttanayeneva chabbidho hoti. Tenāha idhekacco puggalo idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānātipe ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paāya vodiṭṭhā honti vocaritā paāyape no ca kho yathādiṭṭhippattassa. Ayaṃ vuccati puggalo saddhāvimuttoti. Etassa hi saddhāvimuttassa pubbabhāgamaggakkhaṇe saddahantassa viya okappentassa viya adhimuccantassa viya ca kilesakkhayo hoti, diṭṭhippattassa pubbabhāgamaggakkhaṇe kilesacchedakaāṇaṃ adandhaṃ tikhiṇaṃ sūraṃ hutvā vahati. Tasmā yathā nāma nātitikhiṇena asinā kadaliṃ chindantassa chinnaṭṭhānaṃ maṭṭhaṃ na hoti, asi sīghaṃ na vahati, saddo suyyati, balavataro vāyāmo kātabbo hoti, evarūpā saddhāvimuttassa pubbabhāgamaggabhāvanā. Yathā pana sunisitena asinā kadaliṃ chindantassa chinnaṭṭhānaṃ maṭṭhaṃ hoti, asi sīghaṃ vahati, saddo na suyyati, balavavāyāmakiccaṃ na hoti, evarūpā paāvimuttassa pubbabhāgamaggabhāvanā veditabbā.

Dhammaṃ anussaratīti dhammānusārī. Dhammoti paā, paāpubbaṅgamaṃ maggaṃ bhāvetīti attho. Saddhānusārimhipi eseva nayo. Ubhopete sotāpattimaggaṭṭhāyeva. Vuttampi cetaṃ yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa paindriyaṃ adhimattaṃ hoti, paāvāhiṃ paāpubbaṅgamaṃ ariyamaggaṃ bhāveti. Ayaṃ vuccati puggalo dhammānusārī. Yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa saddhindriyaṃ adhimattaṃ hoti, saddhāvāhiṃ saddhāpubbaṅgamaṃ ariyamaggaṃ bhāveti. Ayaṃ vuccati puggalo saddhānusārīti (pu. pa. 208). Ayamettha saṅkhepo, vitthārato panesā ubhatobhāgavimuttādikathā visuddhimagge (visuddhi. 2.771, 889) paābhāvanādhikāre vuttā. Tasmā tattha vuttanayeneva veditabbāti.

(IV) (14) Cc Hạng Người

1. - Ny cc Tỷ-kheo, c bảy hạng người đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được cng dường, đng được chắp tay, l ruộng phước v thượng ở đời. Thế no l bảy?

2. Cu phần giải thot, tuệ giải thot, thn chứng, kiến ch, tn giải thot, ty php hnh, ty tn hnh.

Bảy hạng người ny, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được cng dường, đng được chắp tay, l ruộng phước v thượng ở đời.

 

5. Udakūpamāsuttaṃ

15. Sattime, bhikkhave, udakūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame satta? [pu. pa. 203; kathā. 852] Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sakiṃ nimuggo nimuggova hoti; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā nimujjati; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā ṭhito hoti; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā vipassati viloketi; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā patarati; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā patigādhappatto hoti; idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjitvā tiṇṇo hoti pāraṅgato [pāragato (sī. syā. kaṃ.)] thale tiṭṭhati brāhmaṇo.

Kathaca, bhikkhave, puggalo sakiṃ nimuggo nimuggova hoti? Idha bhikkhave, ekacco puggalo samannāgato hoti ekantakāḷakehi akusalehi dhammehi. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo sakiṃ nimuggo nimuggova hoti.

Kathaca, bhikkhave, puggalo ummujjitvā nimujjati? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ [viriyaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)]  sādhu paā kusalesu dhammesūti. Tassa sā saddhā neva tiṭṭhati no vaḍḍhati hāyatiyeva, tassa sā hirīpe tassa taṃ ottappaṃ tassa taṃ vīriyaṃ tassa sā paā neva tiṭṭhati no vaḍḍhati hāyatiyeva. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā nimujjati.

Kathaca , bhikkhave, puggalo ummujjitvā ṭhito hoti? Idha , bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ sādhu paā kusalesu dhammesūti. Tassa sā saddhā neva hāyati no vaḍḍhati ṭhitā hoti. Tassa sā hirīpe tassa taṃ ottappaṃ tassa taṃ vīriyaṃ tassa sā paā neva hāyati no vaḍḍhati ṭhitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā ṭhito hoti.

Kathaca, bhikkhave, puggalo ummujjitvā vipassati viloketi? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ sādhu paā kusalesu dhammesūti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā vipassati viloketi.

Kathaca, bhikkhave, puggalo ummujjitvā patarati? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ sādhu paā kusalesu dhammesūti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva [sakiṃdeva (ka.)] imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti [dukkhassantakaro hoti (ka.)]. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā patarati.

Kathaca, bhikkhave, puggalo ummujjitvā patigādhappatto hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ sādhu paā kusalesu dhammesūti. So pacannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā patigādhappatto hoti.

Kathaca, bhikkhave, puggalo ummujjitvā tiṇṇo hoti pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo. Idha , bhikkhave, ekacco puggalo ummujjati sādhu saddhā kusalesu dhammesu, sādhu hirīpe sādhu ottappaṃ sādhu vīriyaṃ sādhu paā kusalesu dhammesūti. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ummujjitvā tiṇṇo hoti pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo.

Ime kho, bhikkhave, satta udakūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasminti. Pacamaṃ.

 

5. Udakūpamāsuttavaṇṇanā

15. Pacame udakūpamāti nimujjanādiākāraṃ gahetvā udakena upamitā. Sakiṃ nimuggoti ekavārameva nimuggo. Ekantakāḷakehīti niyatamicchādiṭṭhiṃ sandhāya vuttaṃ. Ummujjatīti uṭṭhahati. Sādhūti sobhanā bhaddakā. Hāyatiyevāti caṅkavāre āsittaudakaṃ viya parihāyateva Ummujjitvā vipassati viloketīti uṭṭhahitvā gantabbadisaṃ vipassati viloketi. Pataratīti gantabbadisābhimukho tarati nāma. Paṭigādhappatto hotīti uṭṭhāya viloketvā pataritvā ekasmiṃ ṭhāne patiṭṭhāpatto nāma hoti, tiṭṭhati na punāgacchati. Tiṇṇopāraṅgato thale tiṭṭhatīti sabbakilesoghaṃ taritvā paratīraṃ gantvā nibbānathale patiṭṭhito nāma hoti. Imasmiṃ sutte vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitaṃ.

 

 

(V) (15) V Dụ Nước

1. - Ny cc Tỷ-kheo, c bảy hạng người được v dụ với nước, c mặt hiện hữu ở đời. Thế no l bảy?

2. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người lặn một lần rồi chm lun; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln, lại chm xuống; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln, được đứng lại; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln, lại nhn v thấy; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln lại bơi tới; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln, đạt được chỗ c chn đứng; ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln, sau khi bơi qua đến được bờ bn kia, ln đứng trn đất liền, l một vị B-la-mn. V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người, lặn một lần rồi chm lun?

3. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người hon ton thnh tựu với cc php đen, bất thiện. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người lặn một lần rồi chm lun. V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln lại chm xuống?

4. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người nổi ln v suy nghĩ: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng xấu hổ... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Lng tin ấy của vị đ khng an tr, khng tăng trưởng, bị giảm thiểu. Lng xấu hổ đ của vị ấy... lng sợ hi đ của vị ấy... sự tinh tấn đ của vị ấy... Tr tuệ đ của vị ấy khng an tr, khng tăng trưởng, bị giảm thiểu. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo l hạng người sau khi nổi ln, lại chm xuống.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln, được đứng lại?

5. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người nổi ln v suy nghĩ như sau: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng hổ thẹn... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Lng tin đ của vị ấy khng giảm thiểu, khng tăng trưởng, được đứng lại, lng hổ thẹn đ của vị ấy... lng sợ hi đ của vị ấy... sự tinh tấn đ của vị ấy... tr tuệ đ của vị ấy khng giảm thiểu, khng tăng trưởng, được đứng lại. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người sau khi nổi ln, được đứng lại.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln, lại nhn v thấy?

6. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người nổi ln v suy nghĩ: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng hổ thẹn... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, l bậc Dự lưu, khng cn bị đọa lạc, quyết chắc chứng ngộ Bồ đề. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người sau khi nổi ln, lại nhn v thấy.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln, lại bơi tới?

7. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người nổi ln v suy nghĩ: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng hổ thẹn... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi lm muội lược tham sn si, l bậc Nhất Lai, cn trở lui đời ny một lần nữa rồi đoạn tận khổ đau. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người sau khi nổi ln, lại bơi tới.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln, lại đạt được chn đứng?

8. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sau khi nổi ln v suy nghĩ: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng hổ thẹn... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được ha sanh, tại đấy nhập Niết-bn, khng trở lui trạng thi ấy. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người sau khi nổi ln, đ đạt chn đứng.

V ny cc Tỷ-kheo, thế no l hạng người sau khi nổi ln đ bơi qua, đạt đến bờ bn kia, đứng trn đất liền, l bậc B-la-mn?

9. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người nổi ln v suy nghĩ: "Lnh thay, lng tin trong cc thiện php! Lnh thay, lng xấu hổ ... Lnh thay, lng sợ hi... Lnh thay, sự tinh tấn... Lnh thay, tr tuệ trong cc thiện php!" Vị ấy, sau khi đoạn diệt cc lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mnh chứng ngộ với thắng tr, chứng đạt v an tr v lậu tm giải thot, tuệ giải thot. Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l hạng người sau khi nổi ln đ bơi qua, đ đến bờ bn kia, đ đứng trn đất liền, l bậc B-la-mn.

Ny cc Tỷ-kheo, đy l bảy hạng người được v dụ với nước, c mặt, hiện hữu ở đời.

 

6. Aniccānupassīsuttaṃ

16. Sattime , bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā ajalikaraṇīyā anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa. Katame satta? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharati, aniccasaī, aniccapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. So āsavānaṃ khayāpe sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo puggalo āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo ajalikaraṇīyo anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa.

Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharati, aniccasaī, aniccapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. Tassa apubbaṃ acarimaṃ āsavapariyādānaca hoti jīvitapariyādānaca. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puggalo āhuneyyope anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa.

Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharati, aniccasaī, aniccapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. So pacannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hotipe upahaccaparinibbāyī hotipe asaṅkhāraparinibbāyī hotipe sasaṅkhāraparinibbāyī hotipe uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Ayaṃ, bhikkhave, sattamo puggalo āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo ajalikaraṇīyo anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa. Ime kho, bhikkhave, satta puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā ajalikaraṇīyā anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti. Chaṭṭhaṃ.

 

6. Aniccānupassīsuttavaṇṇanā

16. Chaṭṭhe aniccāti evaṃ paāya pharanto anupassatīti aniccānupassī. Aniccāti evaṃ saā assāti aniccasaī. Aniccāti evaṃ āṇena paṭisaṃveditā assāti aniccapaṭisaṃvedī. Satatanti sabbakālaṃ. Samitanti yathā purimacittena pacchimacittaṃ samitaṃ samupagataṃ ghaṭṭitaṃ hoti, evaṃ. Abbokiṇṇanti nirantaraṃ aena cetasā asaṃmissaṃ. Cetasā adhimuccamānoti cittena sanniṭṭhāpayamāno. Paāya pariyogāhamānoti vipassanāāṇena anupavisamāno.

Apubbaṃ acarimanti apure apacchā ekakkhaṇeyeva. Idha samasīsī kathito. So catubbidho hoti rogasamasīsī, vedanāsamasīsī, iriyāpathasamasīsī, jīvitasamasīsīti. Tattha yassa aatarena rogena phuṭṭhassa sato rogavūpasamo ca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti, ayaṃ rogasamasīsī nāma. Yassa pana aataraṃ vedanaṃ vedayato vedanāvūpasamo ca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti, ayaṃ vedanāsamasīsī nāma. Yassa pana ṭhānādīsu iriyāpathesu aatarasamaṅgino vipassantassa iriyāpathassa pariyosānaca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti, ayaṃ iriyāpathasamasīsī nāma. Yassa pana upakkamato vā sarasato vā jīvitapariyādānaca āsavakkhayo ca ekappahāreneva hoti, ayaṃ jīvitasamasīsī nāma. Ayamidha adhippeto. Tattha kicāpi āsavapariyādānaṃ maggacittena, jīvitapariyādānaṃ cuticittena hotīti ubhinnaṃ ekakkhaṇe sambhavo nāma natthi. Yasmā panassa āsavesu khīṇamattesu paccavekkhaṇavārānantarameva jīvitapariyādānaṃ gacchati, antaraṃ na paāyati, tasmā evaṃ vuttaṃ.

Antarāparinibbāyīti yo pacasu suddhāvāsesu yattha katthaci uppanno nibbattakkhaṇe vā thokaṃ atikkamitvā vā vemajjhe ṭhatvā vā arahattaṃ pāpuṇāti, tassetaṃ nāmaṃ. Upahaccaparinibbāyīti yo tattheva āyuvemajjhaṃ atikkamitvā arahattaṃ pāpuṇāti. Asaṅkhāraparinibbāyīti yo tesaṃyeva puggalānaṃ asaṅkhāreneva appayogena kilese khepeti. Sasaṅkhāraparinibbāyīti yo sasaṅkhārena sappayogena kilese khepeti. Uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti yo heṭṭhā catūsu suddhāvāsesu yattha katthaci nibbattitvā tato cuto anupubbena akaniṭṭhe uppajjitvā arahattaṃ pāpuṇāti.

 

(VI) (16) Khng Thường Xuyn

1. - C bảy hạng người ny, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được chắp tay, l ruộng phước v thượng ở đời. Thế no l bảy?

2. Ở đy, c hạng người sống ty qun v thường trong tất cả hnh, tưởng v thường, cảm thọ v thường, trong tất cả thời, lin tục, khng c gin đoạn, với tm thắng giải với tuệ thể nhập. Vị ấy, với sự đoạn diệt cc lậu hoặc... sau khi chứng ngộ, chứng đạt v an tr. Ny cc Tỷ-kheo, đy l hạng người thứ nhất đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được cng dường, đng được chắp tay, l ruộng phước v thượng ở đời.

3. Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, ở đy c hạng người sống ty qun v thường... với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt cc lậu hoặc v sự chấm dứt sinh mạng xảy đến một lần, khng trước khng sau. y l hạng người thứ hai, ny cc Tỷ-kheo... v thượng ở đời.

4. Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, ở đy c hạng người sống ty qun v thường... với tuệ thể nhập. Vị ấy, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Niết-bn... chứng được Tổn hại Niết-bn... chứng được V hnh Niết-bn... chứng được Hữu hnh Niết-bn... chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cnh. y l hạng người thứ bảy, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh, đng được tn trọng, đng được cng dường, đng được chắp tay, l ruộng phước v thượng ở đời.

Bảy hạng người ny, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh... v thượng ở đời.

 

7. Dukkhānupassīsuttaṃ

17. Sattime , bhikkhave, puggalā āhuneyyāpe anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa. Katame satta? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbasaṅkhāresu dukkhānupassī viharatipe. Sattamaṃ.

 

7-9. Dukkhānupassīsuttādivaṇṇanā

17-19. Sattame dukkhānupassīti pīḷanākāraṃ dukkhato anupassanto. Aṭṭhame anattānupassīti avasavattanākāraṃ anattāti anupassanto. Navame sukhānupassīti sukhanti evaṃ āṇena anupassanto.

 

 

(VII, VIII, IX) (17, 18, 19) Khổ, V Ng, Tịch Tịnh

1. - C bảy hạng người ny, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh... ở đời. Thế no l bảy?

2. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, c hạng người sống ty qun khổ trong tất cả cc hnh... sống ty qun v ng trong tất cả cc php... sống ty qun lạc trong Niết-bn, tưởng lạc, cảm thọ lạc trong tất cả thời, lin tục, khng c gin đoạn, với tm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy với sự đoạn diệt cc lậu hoặc... sau khi chứng ngộ, chứng đạt v an tr. y l hạng người thứ nhất đng được cung knh... l ruộng phước v thượng ở đời.

3. Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, ở đy c hạng người sống ty qun lạc trong Niết-bn, tưởng lạc cảm thọ lạc, trong tất cả thời, lin tục, khng c gin đoạn, với tm thắng giải, với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt cc lậu hoặc v sự chấm dứt sinh mạng xảy đến một lần, khng trước khng sau. y l hạng người thứ hai đng được cung knh... l ruộng phước v thượng ở đời.

4. Lại nữa, ny cc Tỷ-kheo, ở đy c hạng người sống qun lạc trong Niết-bn, tưởng lạc, cảm thọ lạc trong tất cả thời, lin tục, khng c gin đoạn, với tm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy sự đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Niết-bn..., chứng được Tổn hại Niết-bn... chứng được V hnh Niết-bn... chứng được Hữu hnh Niết-bn... chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cnh. y l hạng người thứ bảy, ny cc Tỷ-kheo, đng được cung knh... l ruộng phước v thượng ở đời.

Ny cc Tỷ-kheo, đy l bảy hạng người ở đời đng được cung knh... l ruộng phước v thượng ở đời.

 

8. Anattānupassīsuttaṃ

18. Sabbesu dhammesu anattānupassī viharatipe. Aṭṭhamaṃ.

 

 

 

17-19. Sattame dukkhānupassīti pīḷanākāraṃ dukkhato anupassanto. Aṭṭhame anattānupassīti avasavattanākāraṃ anattāti anupassanto. Navame sukhānupassīti sukhanti evaṃ āṇena anupassanto.

 

9. Nibbānasuttaṃ

19.[kathā. 547-548] Nibbāne sukhānupassī viharati sukhasaī sukhapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. So āsavānaṃ khayāpe sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ bhikkhave, paṭhamo puggalo āhuneyyope puakkhettaṃ lokassa.

Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo nibbāne sukhānupassī viharati sukhasaī sukhapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. Tassa apubbaṃ acarimaṃ āsavapariyādānaca hoti jīvitapariyādānaca. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puggalo āhuneyyope anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa.

Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo nibbāne sukhānupassī viharati sukhasaī sukhapaṭisaṃvedī satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paāya pariyogāhamāno. So pacannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hotipe upahaccaparinibbāyī hotipe asaṅkhāraparinibbāyī hotipe sasaṅkhāraparinibbāyī hotipe uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Ayaṃ, bhikkhave, sattamo puggalo āhuneyyope anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassa . Ime kho, bhikkhave, satta puggalā āhuneyyāpe anuttaraṃ puakkhettaṃ lokassāti. Navamaṃ.

 

17-19. Sattame dukkhānupassīti pīḷanākāraṃ dukkhato anupassanto. Aṭṭhame anattānupassīti avasavattanākāraṃ anattāti anupassanto. Navame sukhānupassīti sukhanti evaṃ āṇena anupassanto.

 

10. Niddasavatthusuttaṃ

20. Sattimāni , bhikkhave, niddasavatthūni. Katamāni satta? Idha, bhikkhave, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti āyatica sikkhāsamādāne avigatapemo [adhigatapemo (syā.) a. ni. 7.42; dī. ni. 3.331], dhammanisantiyā tibbacchando hoti āyatica dhammanisantiyā avigatapemo, icchāvinaye tibbacchando hoti āyatica icchāvinaye avigatapemo, paṭisallāne tibbacchando hoti āyatica paṭisallāne avigatapemo, vīriyārambhe [vīriyārabbhe (ka.)] tibbacchando hoti āyatica vīriyārambhe avigatapemo, satinepakke tibbacchando hoti āyatica satinepakke avigatapemo, diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti āyatica diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo. Imāni kho, bhikkhave, satta niddasavatthūnīti. Dasamaṃ.

 

10. Niddasavatthusuttavaṇṇanā

20. Dasame niddasavatthūnīti niddasādivatthūni, niddaso bhikkhu, nibbīso, nittiṃso, niccattālīso, nippaāsoti evaṃ vacanakāraṇāni. Ayaṃ kira paho titthiyasamaye uppanno. Titthiyā hi dasavassakāle mataṃ nigaṇṭhaṃ niddasoti vadanti. So kira puna dasavasso na hoti. Na kevalaca dasavasso, navavassopi ekavassopi na hoti. Eteneva nayena vīsativassādikālepi mataṃ nigaṇṭhaṃ nibbīso nittiṃso niccattālīso nippaāsoti vadanti. Āyasmā ānando gāme vicaranto taṃ kathaṃ sutvā vihāraṃ gantvā bhagavato ārocesi. Bhagavā āha na idaṃ, ānanda, titthiyānaṃ adhivacanaṃ, mama sāsane khīṇāsavassetaṃ adhivacanaṃ. Khīṇāsavo hi dasavassakāle parinibbuto puna dasavasso na hoti. Na kevalaca dasavassova, navavassopipe ekavassopi. Na kevalaca ekavassova, ekādasamāsikopipe ekamāsikopi ekamuhuttikopi na hotiyeva. Kasmā? Puna paṭisandhiyā abhāvā. Nibbīsādīsupi eseva nayo. Iti bhagavā mama sāsane khīṇāsavassetaṃ adhivacananti vatvā yehi kāraṇehi niddaso hoti, tāni dassetuṃ imaṃ desanaṃ ārabhi.

Tattha idhāti imasmiṃ sāsane. Sikkhāsamādāne tibbacchando hotīti sikkhāttayapūraṇe balavacchando hoti. Āyatica sikkhāsamādāne avigatapemoti anāgate punadivasādīsupi sikkhāpūraṇe avigatapemeneva samannāgato hoti. Dhammanisantiyāti dhammanisāmanāya. Vipassanāyetaṃ adhivacanaṃ. Icchāvinayeti taṇhāvinaye. Paṭisallāneti ekībhāve. Vīriyārambheti kāyikacetasikassa vīriyassa pūraṇe. Satinepakketi satiyaceva nipakabhāve. Diṭṭhipaṭivedheti maggadassane. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

 

(X) (20) Sự Th Diệu

1. - Ny cc Tỷ-kheo, c bảy sự th diệu ny. Thế no l bảy?

2. Ở đy, ny cc Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo tha thiết hnh tr học php v trong tương lai kht vọng hnh tr học php; tha thiết qun Php v trong tương lai kht vọng qun Php; tha thiết nhiếp phục lng dục, v trong tương lai kht vọng nhiếp phục lng dục; tha thiết Thiền tịnh, v trong tương lai kht vọng Thiền tịnh; tha thiết tinh cần tinh tấn v trong tương lai kht vọng tinh cần tinh tấn; tha thiết niệm tuệ v trong tương lai kht vọng niệm tuệ; tha thiết thể nhập tri kiến v trong tương lai kht vọng thể nhập tri kiến.

Ny cc Tỷ-kheo, đy l bảy căn bản để được tn thn.

 

 

 

 

 

Mục Lục Kinh Tăng Chi Bộ Pali-Việt

 


 

Aṅguttaranikāya

 

Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)

 

Kinh Tăng Chi Bộ

 


 


KINH ĐIỂN 
Home

 

Phn đoạn song ngữ: Kiến

Updated 18-5-2019